اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى

عكس زير در بهار 1386 از منطقه دالوني گرفته شد

                      

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ

دلير پر سيل ايكنم كل كوهانه

اولي سالن ، دويم كينه زانه

سيمي كينو ، چهارم رووهانه

پنجمي غالي ، ششم شترو كو

هفتمي ماهرو ، سيت خواه دلم بو

پ.ن : دلير پر ، سالن ، كينه زا ،رووها ، غالي كوه ، اشترانكوه و ماهرو هفت قله مرتفع منطقه ميوند بختياري هستند

           

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ

جايگاه قسم در بين مردم لر

هر چند شرايط زندگي عشاير موجب آگاهي كم اينان از اعتقادات صحيح اسلامي است ، با اين وجود اعتقادات مذهبي آنها بسيار ريشه دار است . اين اعتقادات در تار و پود زندگي آنها نفوز كرده است و تاثيرات عميقي بر بسياري از رفتارها و هنجارهاي فرهنگي _ اجتماعي عشاير قوم لر دارد . در اين بين " قسم " يكي از بارزترين و مشخص ترين هنجار هايي است كه ريشه در اعتقادات مذهبي اين قوم دارد و به اعتقاد بسياري از محققان مهمترين وجه پايبندي آنها به باورها و اعقايد مذهبي است .

علاوه بر قسم به قرآن و ائمه بين هر يك از طوايف لر بسته به شرايط اقليمي و فرهنگي نوع خاصي از " قسم " بر زبان رانده مي شود . به طور مثال در بين بختياري ها قسم به امامزاده ها و " پير " هاي محلي چون شاهزاده احمد ، سلطان ابراهيم پير فزك و يا اشيايي چون " دار " و " برد " و الفاضي چون تو ميري ( تو بميري ) ، دينم به نات و غيره مرسوم است .

حرمت قسم در بين عشاير قوم لر جايگاه ويژه اي دارد . اينان بسيار خود را پايبند قول و قسم شان مي دانند و همين امر گاهي موجب مي شود اشخاص به دليل اينكه در حالت غير طبيعي قسمي ياد كرده اند ، براي حفظ قداست قسم ياد شده و اعتبار و آبروي خويش عملي خلاف معمول را انجام دهند .

قسم جايگاه ويژه اي در مناقشات و مناسبات اجتماعي عشاير دارد ، محمد بهمن بيگي در اين مورد چنين مي نويسد " قسم بيشتر در موردي به كار مي رود كه طرفين بدون توسل به مقامات حاكم بخواهند در حضور يكي از ريش سپيدان و با قضاوت او به دعواي خود پايان بخشند " وي در ادامه اينگونه بيان مي دارد " اهميت قسم به حكم اينكه معاملات اغلب شفاهي و طبق قول و وعده انجام مي گيرد ، مي باشد "

در اكثر اين گونه مناقشات همانگونه كه آورده شد به دليل شفاهي بودن معاملات آخرين چاره جويي قسم دادن طرفين دعوي مي باشد و با توجه به اعتقادات بسيار زياد عشاير قوم لر به مسئله قسم كمتر پيش مي آيد كسي قسمي به دروغ ياد كند .

          

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ

 مونه تونه زس درآورديه

ايگو خرس و روا قرار نهادن وا يك بسازن و جيجوسونه وا يك گهپ كنن ؛  پش دراوردن ( قرعه كشي كردند )  و زه جور اود كه خرس روه وه شكال چي واره سي هردسو ، روا هم زه سيلا  ( لونه ) وه در نكنه و بچونه گهپ كنه .

روز اول خرس ورسا ( بلند شد ) ره وه شكال ، روا هم زي ورسا جيجونكنه او و چينه كرد و خلاصه تا خود شومي ( غروب ) رهنه پيد ( چشم به راه ماند ) . شومي دي خرس اني دس پتي ( دست خالي ) اياهه . زس پرسي په مني امرو هيچي نزي . گود : ولله يه شكال هم كردم شيس كني (كنايه از  به درد نخوردن ) كچير وي خومه هم سير نكرد ...... روا هم وا خوس گود اوي نداره حيما ( حتما ) صو كه ره وه شكال تلافي امروز ايكنه .

صو زي دوارته خرس زه سيلا كرد وه در ره وه دين شكال روا هم در سيلانه پيد ( نگهباني داد ) تا خود شومي . شومي كه رسي ديد خرس زنو ( دوباره ) دس پتي ايا . رو ور نهاس گود تاته ( عمو ) خرس په مني هم هيچي نورديه . گود هي خدا خير وده وت سي خوت مني وه سيلا مونه ذليل دوني رم ور كوجه ( كجا رفتم ) . گود مر ( مگر ) چه ويده . گود : او سره سرهنه ( خط بالاي كوه ) اويني يه بزي هي هوچه زيدم لاشس سنيي ( سنگين ) ويد وام نيوه ، مو هم هرچه ترسم زس خوردم و وسم وا ره اودم .........

يكه دو رو ( روز ) زيجور گودشت . روا گشني خيلي فشار اورد ورس . وا خوس گود اير زه لونه وه كنم وه در خو الان جودار ايا همه جيجونكنه ايخوره اير هم بمونم خو شومي خرس دس پتي ايا وادينا ( برميگرده ) هم خوم زه گشني ايميرم . يه فكر كرد و تيانه نهاد وريك ، يكي زه جيجونه خرس خورد .....

شومي كه خرس مطابق هر رو ( روز ) دس پتي اود ، روا زيد وا كپو ( سر ).... بوه بوه بوه ره وا پيش . خرس اود يردس گود گگه په چت ويده . روا گود : گوشني ( گرسنگي ) فشار اورد ورم مو هم زه سيلا كردم وه در يه زهر ماري وخورم هميكه ( هنگامي كه ) اودم وا دينا ديدم گري (گرگ) اوده يكي زه جيجونكه خورده . خرس گو زه اينا مو يا زه اينا تو . روا هم زه ته دل آخي كشي گو تاته زه اينا تو اما چه فرق ايكنه اينا تو هم مثل بچونه خومن . خرس هم گود سرت سلامت ، غصه مخور زه جيجونه مو يكيسو منه اي يكينه كه هم گهپ كنم زياده ........

خلاصه چند رو زه اي منه گدشت خرس اصلا عار ورس نوست (عبرت نگرفت) . هر روز شومي كه ايوه هيچي بسي روا نيورد . يه رو شومي كه دوارته خرس دس پتي اود روا وا خوس گود دردم بزنه منه جونت تا سيت نوم  . صو كه خرس كرد ور در ره اي تيله درينه هم نهاد ور زمين و تا جا داشت زس خورد ......

شومي ره نشست ور در سيلا دي خرس اني زه دير هن هن ( هرك و هرك ) سره اشونه و ايا ( كنايه از شادي و سر مستي ) روا هم يه شوه روه ( دنگ و فنگ ) درآورد غش كرد ور سر دس خرس . خرس هم تيكه باد شن ورس و او رخت ورس وه خيال خوس روانه اورد وا هوش . گود په هم چت ويده ؟ گود وه رولمــي ( مويه كردن براي فرزند  ) خرس كه دي فهمس وي يكي زه جيجو مرده ، گود مر هم گريگ اوده يكي زه جيجو خورده ؟ گود : سر سلامت هره ( بله ) . خرس كه منسي وه كرديه ورس گود زه اينا مو يا زه اينا تو :

" گود : هي خدا خئر وت وده مونه تونه زس دراوردي كه هي روزمونه "

منبع : كتاوخونه اينترنتي لور

           

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ

براي تهيه مرزنگ مي توانند به فروشگاه موسيقي  سري بزنيد و اين اثر را تهيه نمايند لطفا جهت دانلود دو ترانه از اين مجوعه روي لينك هاي زير كليك كنيد

• افتو
• مرزنگ

در صورت تمايل براي آشنايي بيشتر با اين اثر روايتي نو از موسيقي بختياري به قلم جناب هوشنگ ساماني را مطالعه نماييد .

عكس زير در تابستان1383در منطقه اشترانكوه ( لونه قلا ) گرفته شد .

   اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً

بهون مسكن عشاير قوم لر

يكي از لزومات زندگي عشايري و كوچندگي مسكن قابل حمل و نقل است. در بين اقوام كوچنده نمونه هاي مختلفي از اين مسكن تحت عنوان كلي چادر وجود دارد. هر قوم بسته به مواد اوليه موجود و شرايط محيطي نوع خاصي از چادر را مورد استفاده قرار مي دهد ، به طور مثال در منطقه قفقاز به نوع از چادر با نام كي بيتكا بر مي خوريم و يا در بين استپ نشينان چادر هاي پوستي رواج دارد. در اين بين سياه چادر هايي كه از موي و كرك بافته شده اند در گستره عظيمي از عشاير و باديه نشينان بالاخص در خاورميانه مرسوم است. قوم لر نيز در اين گستره اقليمي واقع شده است و عشاير اين قوم نيز از سياه چادر استفاده مي كنند.

سياه چادر در بين عشاير لر بيشتر به بهون شهرت دارد. ظاهر بهون لرها تقريبا به يك شكل متحد است. البته در هر منطقه ممكن است تزيينات بهون اندكي متفاوت باشد. به طور كلي بهون لر ها از نوع چادر هاي خاص بوده و كاملا مشخص است و به خوبي مي توان سياه چادر اين قوم را از ساير انواع سياه چادر متمايز كرد.

اصغر كريمي مردم نگار برجسته در كتاب سفر به ديار بختياري در توصيف بهون بختياري ها اينچنين مي گويد " چادر هايشان معمولا از 14 تا 24 تخته چهل سانتي متري درست شده اند و هر كدام از اين تخته ها را لت و تمام آن را بهون مي گويند. معمولا قسمت عقب چادر نسبت به جلوي آن يك يا دو تخته بيشتر دارد. چادر را هميشه به صورت شيب دار مي زنند . قسمت عقب چادر شيب تندي دارد و تقريبا به زمين چسبيده است و قسمت جلو حالت ايوان دارد. دوام اين چادر ها خيلي زياد است ، آن را بيد نمي زند ، دير پاره مي شود ، در اثر رطوبت باران منبسط مي شود و آب را از خود عبور نمي دهد و در اثر گرما منقبض مي ود و منفذ هاي بافت بزرگتر مي گردد و جريان هوا در آن به بهترين وجه است . تنها عيب آن سنگين بودنش است و بافتن آن نيز مشكل است "

بهون لر ها معمولا از سه بخش " پوشش سقف " ، " ستون ها و ديرك ها " و " نتنه يا چيت " تشكيل شده است . پوشش سقف پارچه سياه رنگ و از جنس موي بز مي باشد . ستون ها و ديرك ها كه در بين لرها به " استيم " شهرت دارند چادر را برافراشته نگه مي دارند. نتنه يا چيت از ني بافته شده و " لامردون " را از اندروني جدا مي كند .

  ادامه مطلب

قصاو وا آهنگري چه

ايگون يه قاطر شله زه پيري و مريضي من ور جا مالا ؛ خلاصه يه دو سه روز شل وه شل دئر جاوارگه چرد. يه رو سيل كرد ديد "يه گريه" ( يك گرگ ) اني زه دير ايا سيس . وا خوس گود مو خو نترم " وه جهم " ( فرار كنم ) .... ديدي " چطئر " ( چطور ) بيكس مير ويدم وه اي بيابو . منه همي فكرا ويد كه گري رسي ورس " قپ آورد " ( دهان باز كرد ) كه بخورس .

گود : تاته گري يه تيكه " امو وده " ( مهلت بده ) كار وات دارم .

 گري گو : چته ؟

 گود :  مو خو شلم هيچيم نترم وكنم اخيرسم خوت هرجور كه ملته ايخوريم . اما يه قصه دارم زم گوش كو .

گري گود : زيتري بو كه انيم زه گوشني ايميرم .

گود : مو زه خان پيلدار ويدم . و خيلي دوسم داشت " نالامه " ( نعل ) زه طلا درس كرد . ايسه كه منم ورجا مال يادسو رهد و نالاكنه ندروردن . ايسه هم دي مو خه اير تو هم نخوريم امرو صو زه گوشني ايميرم اما بي اي نالانه درار و بفروشسو و يه سروسامونه بده وه خوت .

گري وا خوس گود : " دير زه ره نيگو " ( بي راه نمي گويد ) بل نالاسه درارم اوسه بخورمس . خلاصه گود وه قاطر چطوري نالانه درام .

گود: ما پهام بلن ايكنم تو وا دنونات ميخانه بكش و درارسو .

گري كه خام ويد خواست وا دنوناس ميخ ناله بكشه كه قاطر وا " لغت " ( لگد ) زد ور منه پوزس و همه دنوناسه رخت منه ديونس و خلاصه گرينه سم كو كرد .

گري هم وه يه " جون جخكنه " ( بسختي ) خوسه زه زير چنگ قاطر درآورد و جس .....

منه ره روا ديدس گود : تاته گري په چته يه تيكه بمو ونم كي چون كرد ورت !

گري هم حال قضينه گود وس .

روا گود : تاته يه چيه ايگوم اما بدت نا    "  آخه قصاو وا آهنگري چه  "

  اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

نيمه شعبان، ميلاد آرام دل ها حضرت وليعصر " عجل‌الله تعالي فرجه‌الشريف " بر همه شيعيان ومنتظران آن حضرت مبارك باد..........